Phân tích on-chain tuần 3/2026 : Bitcoin đang nhảy múa trước căng thẳng chính trị

Tóm tắt thị trường

Giá vốn trung bình của Short-Term Holders (STH) mua trong giai đoạn hưng phấn cuối Q4/2025. Vùng hòa vốn của nhóm nhà đầu tư 1–4 tháng tuổi, hiện vẫn chịu trạng thái thua lỗ chưa thực hiện. Khi giá tiếp cận khu vực này, hoạt động bán để thoát vị thế (breakeven selling) gia tăng rõ rệt. Thay vì chuyển sang tích lũy hoặc tái phân bổ rủi ro theo xu hướng tăng, phần lớn dòng cung vẫn mang động cơ phòng thủ và giảm thiểu thua lỗ.

Dữ liệu Cumulative Volume Delta (CVD) cho thấy một sự chuyển biến mang tính xây dựng khi áp lực bán chủ động trên các sàn lớn đã giảm đáng kể và một số sàn bắt đầu quay lại trạng thái hấp thụ cung nhẹ. Hoạt động tích lũy vẫn mang tính chọn lọc và cơ hội, thay vì hình thành một chế độ mua bền bỉ như trong các pha mở rộng xu hướng trước đây.

Mặc dù một số dòng tiền vào xuất hiện trong các nhịp điều chỉnh hoặc tích lũy, quy mô và tần suất vẫn chưa đủ để tạo ra cầu cấu trúc. Trong bối cảnh này, doanh nghiệp và tổ chức lớn vẫn chỉ đóng vai trò người tham gia cận biên, thay vì là lực kéo xu hướng.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng đây không phải là tín hiệu suy yếu mang tính chu kỳ, mà là một giai đoạn tái tích lũy chưa hoàn chỉnh. Việc thị trường chưa thể mở rộng xu hướng ở thời điểm hiện tại phản ánh quá trình hấp thụ cung còn lại, thay vì phủ định triển vọng trung hạn.

Phân tích các chỉ số on-chain

Long-Term Holder Net Unrealized Profit/Loss (LTH NUPL) là một trong những thước đo quan trọng nhất để đánh giá trạng thái tâm lý, mức độ lợi nhuận chưa thực hiện và hành vi chu kỳ của nhóm nhà đầu tư nắm giữ dài hạn (coin age > 155 ngày).

Tính đến đầu năm 2026, LTH NUPL tiếp tục duy trì trong vùng lợi nhuận cao, nhưng đã có dấu hiệu giảm nhiệt so với đỉnh chu kỳ gần nhất, cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn tái cân bằng tâm lý sau cao trào phân phối cuối năm 2025, thay vì rơi vào pha suy thoái chu kỳ.

• Đỉnh cao nhất chu kỳ hiện tại: LTH NUPL từng tiến sát vùng ~0,75–0,8 trong các đợt giá vượt 100.000 USD

• Đáy chu kỳ gấu 2022: LTH NUPL giảm sâu xuống dưới 0, thậm chí tiệm cận vùng Capitulation

Phần lớn nhà đầu tư dài hạn vẫn đang nắm giữ lợi nhuận chưa thực hiện đáng kể, nhưng không còn ở trạng thái hưng phấn cực độ như giai đoạn đỉnh. Quan trọng hơn, chỉ số này không quay lại vùng Fear hay Capitulation, cho thấy niềm tin dài hạn chưa bị phá vỡ.

Cấu trúc hiện tại (đầu 2026) cho thấy LTH NUPL đang vận động tương tự các pha tái tích lũy trong chu kỳ tăng, nơi lợi nhuận dài hạn vẫn còn lớn, nhưng hành vi của nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, ưu tiên bảo toàn lợi nhuận và phân phối chọn lọc thay vì tiếp tục tích lũy mạnh.

Khác với các chỉ báo dòng tiền ngắn hạn, nhóm chỉ số theo “tuổi coin” là nền tảng cấu trúc của thị trường Bitcoin, bởi chúng đại diện cho hành vi của các nhà đầu tư có chi phí vốn thấp, tầm nhìn dài hạn và khả năng ảnh hưởng lớn đến cung cầu vĩ mô.

Tính đến đầu năm 2026, trong bối cảnh Bitcoin đã trải qua một giai đoạn phân phối mạnh cuối năm 2025 và đang bước vào pha tái cân bằng, chỉ số này cung cấp một lát cắt quan trọng về mức độ kiên định của nhà đầu tư dài hạn.

• Nguồn cung không hoạt động trên 1 năm (1y+) hiện chiếm xấp xỉ 60% tổng cung lưu hành, giảm nhẹ so với mức đỉnh lịch sử gần 65–67% ghi nhận trong giai đoạn tích lũy mạnh trước các pha bứt phá.

• Nguồn cung 2y+ và 3y+ vẫn duy trì ở mức cao lịch sử, phản ánh một lớp nhà đầu tư cốt lõi đã hình thành từ chu kỳ trước và chưa có dấu hiệu thoát vị thế trên diện rộng.

• Nguồn cung 5y+ tiếp tục xu hướng tăng dài hạn, hiện dao động quanh vùng ~28–30% tổng cung, gần mức cao nhất lịch sử.

So với đáy chu kỳ 2022–2023, khi tỷ trọng nguồn cung 1y+ giảm mạnh do capitulation và tái phân phối, cấu trúc hiện tại cho thấy Bitcoin đang ở trạng thái nguồn cung dài hạn rất “khóa chặt”, bất chấp việc giá đã trải qua các nhịp điều chỉnh đáng kể.

Cấu trúc đầu năm 2026 cho thấy nguồn cung dài hạn đang giảm, nhưng giảm trong trạng thái kiểm soát, không mang tính sụp đổ. Hành vi này phù hợp với một pha phân phối trung hạn trong chu kỳ tăng lớn hơn, nơi nguồn cung già được giải phóng dần để hấp thụ dòng cầu mới.

Total Supply Held by Long-Term Holders (LTH) là một trong những chỉ số nền tảng nhất để đánh giá trạng thái chu kỳ thị trường, phản ánh hành vi phân phối – tích lũy mang tính chu kỳ, thường diễn ra chậm nhưng có tác động quyết định đến cấu trúc cung – cầu dài hạn của Bitcoin.

Trong bối cảnh Bitcoin đã trải qua một chu kỳ tăng mạnh và giai đoạn điều chỉnh – tái cân bằng cuối năm 2025, việc phân tích LTH Supply cho phép xác định rõ: thị trường đang ở pha phân phối đỉnh, hay chỉ là điều chỉnh trong xu hướng tăng lớn hơn.

Tổng nguồn cung BTC do Long-Term Holders nắm giữ hiện dao động quanh vùng ~14,2 – 14,4 triệu BTC, thấp hơn mức đỉnh lịch sử xấp xỉ 14,8 – 15,0 triệu BTC ghi nhận trong giai đoạn tích lũy cao điểm trước đó. So với đáy chu kỳ 2021–2022, khi LTH Supply giảm sâu về vùng ~11,6 – 11,8 triệu BTC, mức hiện tại vẫn cao hơn trên 2,5 triệu BTC, phản ánh nền tảng nắm giữ dài hạn rất vững chắc.

Đáng chú ý, tốc độ suy giảm của LTH Supply trong nửa cuối 2025 và đầu 2026 đã chậm lại rõ rệt, khác biệt rõ so với các pha phân phối quyết liệt trong quá khứ. Điều này cho thấy Long-Term Holders vẫn đang là bên bán ròng, nhưng cường độ phân phối đã suy yếu, không còn mang tính ép buộc hay hoảng loạn

Nhóm LTH đang hiện thực hóa lợi nhuận một cách chọn lọc, chủ yếu khi giá tiếp cận các vùng cao lịch sử hoặc vùng định giá vượt xa chi phí vốn. Không xuất hiện dấu hiệu Long-Term Holders bán tháo để thoát rủi ro, cho thấy niềm tin vào xu hướng dài hạn của Bitcoin vẫn được duy trì. Quá trình phân phối hiện tại mang tính tái phân bổ nguồn cung sang lớp nhà đầu tư mới, thay vì rút vốn khỏi thị trường.

Tại thời điểm đầu năm 2026, Realized Profit by Profit Margin (EMA 7 ngày) tập trung vào nhóm lợi nhuận thấp 0–20%, đại diện cho các nhà đầu tư ngắn hạn, nhà giao dịch chiến thuật và những người bán gần điểm hòa vốn. Đây là nhóm có độ nhạy cao với biến động giá và thường đóng vai trò quyết định trong các pha tích lũy – phân phối trung gian của chu kỳ.

• Realized Profit của nhóm 0–20% margin duy trì ở mức cao và ổn định, với các đỉnh dao động quanh vùng 300–500 triệu USD/ngày (EMA 7 ngày) trong các nhịp phục hồi giá gần đây.

• So với các pha đỉnh chu kỳ trước, nơi lợi nhuận hiện thực hóa thường đến từ nhóm >100% margin, cấu trúc hiện tại nghiêng mạnh về lợi nhuận mỏng, cho thấy thị trường chưa bước vào trạng thái hưng phấn cực đoan.

• So với đáy năm 2022–2023, khi Realized Profit gần như cạn kiệt và thường xuyên dưới 50–100 triệu USD/ngày, mức hiện tại cao hơn nhiều lần, phản ánh thanh khoản và hoạt động giao dịch đã được khôi phục rõ rệt.

Giai đoạn 2024–đầu 2026 là giai đoạn Lợi nhuận được hiện thực hóa đều đặn, nhưng tập trung ở biên lợi nhuận thấp, đặc trưng cho một thị trường đang trong pha tái cân bằng sau mở rộng, không phải kết thúc chu kỳ.

Việc nhóm 0–20% margin chiếm tỷ trọng lớn trong Realized Profit phản ánh rõ nét tâm lý của Nhà đầu tư ngắn hạn và swing trader chủ động chốt lời sớm, thay vì nắm giữ kỳ vọng mở rộng xu hướng. Hành vi này cho thấy niềm tin xu hướng chưa lan tỏa đồng đều, và thị trường vẫn còn mang tính phòng thủ. Đồng thời, nó cũng xác nhận rằng áp lực bán hiện tại mang tính “kỹ thuật”, đến từ những người mua gần đây, chứ không phải từ nhóm Long-Term Holders có chi phí vốn thấp.

Khác với biến động hàm ý (implied volatility) – vốn đo lường mức độ dao động kỳ vọng – skew đo lường hướng rủi ro. Do đó, các biến động mạnh của skew, đặc biệt ở kỳ hạn ngắn, thường gắn liền với các điểm căng thẳng thanh khoản hoặc cực trị cục bộ của giá. Tại thời điểm giữa – cuối tháng 1 năm 2026, dữ liệu từ Deribit cho thấy:

• 25 Delta Skew kỳ hạn 1 tuần đã tăng vọt lên vùng ~16–17%, mức cao nhất trong nhiều tuần, phản ánh tình trạng put richness cực đoan.

• Chỉ một tuần trước đó, skew ngắn hạn vẫn dao động quanh vùng trung tính 5–7%, cho thấy sự đảo chiều tâm lý diễn ra rất nhanh và mang tính phản ứng.

• Trong khi đó, skew kỳ hạn 1 tháng cũng tăng theo, nhưng biên độ thấp hơn, dao động quanh 10–12%, cho thấy áp lực phòng vệ đã lan sang trung hạn.

• Ngược lại, skew kỳ hạn 3–6 tháng vẫn duy trì ổn định, chỉ nhích nhẹ và tiếp tục neo trong vùng put-rich vừa phải, phản ánh rằng rủi ro dài hạn chưa bị tái định giá mạnh.

Nhà đầu tư sẵn sàng trả phí cao hơn đáng kể để mua quyền chọn bán, thay vì giữ vị thế không phòng vệ. Áp lực này không đến từ kỳ vọng sụp đổ dài hạn, mà từ nhu cầu bảo vệ vị thế spot hoặc futures trong ngắn hạn. Đáng chú ý, ngay sau các phát biểu và sự kiện vĩ mô (như các thảo luận chính sách tại Davos), put richness đã nhanh chóng bị “monetiz nghĩa là quyền chọn bán được chốt lời, Skew bắt đầu giảm trở lại gần như với tốc độ tăng trước đó.

Realized Loss by Age đo lường giá trị thua lỗ đã được hiện thực hóa (realized loss) khi Bitcoin được chi tiêu, phân tách theo độ tuổi nắm giữ của UTXO. Việc áp dụng trung bình động 7 ngày giúp làm mượt dữ liệu, qua đó phản ánh rõ hơn hành vi bán ra mang tính cấu trúc thay vì các nhiễu động ngắn hạn.

Hiện tại, phần lớn realized loss đến từ nhóm nhà đầu tư nắm giữ 3–6 tháng, với giá trị thua lỗ trung bình 7 ngày dao động trong vùng 200–300 triệu USD/ngày, có thời điểm spike lên cao hơn. Nhóm 6–12 tháng đóng vai trò thứ yếu, với biên độ thua lỗ thấp hơn đáng kể và không tạo thành các đỉnh cực đoan. Các nhóm dài hạn hơn (LTH thực thụ, >1 năm) gần như không xuất hiện trong dữ liệu thua lỗ, cho thấy họ không bị buộc phải thoát vị thế.

So với mức thấp lịch sử, khi realized loss gần như bằng 0 trong các giai đoạn tích lũy sâu, mức hiện tại cao hơn rõ rệt. Tuy nhiên, so với đỉnh thua lỗ lịch sử, mức hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể và thiếu tính lan tỏa, phản ánh sự điều chỉnh trong xu hướng tăng lớn, chứ không phải sự sụp đổ cấu trúc.

Những nhà đầu tư mua vào trong khoảng Q3–Q4/2025, khi giá Bitcoin tiến sát và vượt vùng đỉnh cũ, hiện đang phải đối mặt với áp lực tâm lý khi giá quay về vùng $90,000 - $95,000 và lựa chọn cắt lỗ hoặc thoát vị thế khi giá hồi về gần điểm hòa vốn.

Dữ liệu CVD cập nhật đến đầu năm 2026 cho thấy một chuyển biến mang tính cấu trúc rõ rệt từ CVD tổng hợp toàn thị trường (All Exchange Spot CVD) đã đảo chiều từ vùng âm sâu trong Q4/2025 sang trạng thái trung tính và dương nhẹ, phản ánh việc dòng lệnh mua chủ động bắt đầu vượt lên trên lệnh bán.

So với điểm thấp nhất lịch sử của CVD trong Q4/2025, mức hiện tại đã cải thiện đáng kể, dù vẫn thấp hơn rõ rệt so với đỉnh CVD của các pha tăng trưởng mạnh (trend expansion) như cuối 2020 hay đầu 2024. Điều này phản ánh đúng bản chất của giai đoạn hiện tại đang tái cân bằng và xây nền, không phải tăng tốc chu kỳ.

Mặc dù xu hướng CVD đã cải thiện, dữ liệu hiện tại vẫn cho thấy một đặc điểm quan trọng khi chưa xuất hiện tích lũy mạnh và liên tục (persistent aggressive accumulation), CVD tăng với độ dốc vừa phải, không dựng đứng, và phản ánh tâm lý thị trường vẫn mang tính thận trọng, ưu tiên hấp thụ cung hơn là đuổi giá.

Việc Spot CVD trên hầu hết các sàn lớn chuyển sang trạng thái trung tính – dương, cùng với sự suy yếu rõ rệt của áp lực bán từ Coinbase, cho thấy nguồn cung yếu đã phần lớn được giải phóng. Trong bối cảnh đó, thị trường không còn bị chi phối bởi bán tháo hay phân phối chủ động, mà đang vận hành trong trạng thái tái cân bằng lành mạnh, nơi mỗi đơn vị cầu mới có tác động lớn hơn lên giá.

Funding Rate không chỉ là thước đo tâm lý, mà còn là chỉ báo trực tiếp về mức độ tham gia của vốn đòn bẩy, qua đó giúp xác định liệu biến động giá đến từ dòng tiền hữu cơ (spot-driven) hay từ động lực cơ học của phái sinh. Funding Rate duy trì quanh ngưỡng trung tính, thậm chí nghiêng nhẹ sang âm trong nhiều thời điểm.

• Funding rate trung bình dao động quanh 0% đến ±0,005%, thấp hơn đáng kể so với các giai đoạn tăng nóng trước đây.

• Không xuất hiện các pha funding rate dương cao và kéo dài, vốn là đặc trưng của thị trường sử dụng đòn bẩy quá mức.

• Trong những nhịp điều chỉnh mạnh của giá Bitcoin về vùng dưới 100.000 USD, funding rate nhanh chóng chuyển âm nhưng không mở rộng biên độ, cho thấy lực Short không mang tính tấn công mạnh mà chủ yếu là phòng thủ.

Thị trường phái sinh đang ở trạng thái tham gia thấp, với đòn bẩy bị kiểm soát chặt chẽ và không đóng vai trò động lực chính cho xu hướng giá. So với đỉnh funding rate lịch sử, mức hiện tại thấp hơn một cách có hệ thống. Đồng thời, khi đặt cạnh đáy funding rate trong các giai đoạn capitulation mạnh (ví dụ giữa 2022), mức hiện nay cũng không rơi vào trạng thái bi quan cực đoan.

Việc funding rate duy trì thấp là tín hiệu lành mạnh về mặt cấu trúc. Thị trường không còn bị chi phối bởi các vị thế Long quá đông đúc, giảm thiểu rủi ro squeeze ngược chiều và tạo điều kiện cho giá được định hình bởi cung – cầu thực trên thị trường giao ngay.

Options Open Interest của Bitcoin đầu năm 2026 phản ánh một thị trường quyền chọn đã đi qua đỉnh chu kỳ mở rộng, đang trong giai đoạn tái cân bằng có kiểm soát, với sự hiện diện bền vững của dòng vốn tổ chức và vai trò phòng hộ chiếm ưu thế. Việc OI duy trì ở mặt bằng cao, dù đã điều chỉnh so với đỉnh, cho thấy niềm tin dài hạn chưa bị xói mòn và rủi ro hệ thống đang được hấp thụ một cách trật tự.

• Options OI đạt đỉnh trong năm 2025 quanh 60–62 tỷ USD, trùng với giai đoạn giá Bitcoin giao dịch ổn định trên vùng sáu chữ số.

• Đến thời điểm cuối năm 2025 – đầu 2026, OI đã giảm về quanh 48–52 tỷ USD, tương đương mức điều chỉnh khoảng 15–20% so với đỉnh.

• Mặc dù suy giảm, mức OI hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với đáy chu kỳ trước, khi OI từng rơi về vùng 20–22 tỷ USD trong các pha điều chỉnh mạnh.

Mức Options OI hiện tại, thấp hơn đỉnh nhưng cao hơn rõ rệt so với đáy lịch sử, xác nhận rằng Bitcoin chưa bước vào pha suy thoái chu kỳ, mà đang nằm trong giai đoạn chuyển tiếp – nơi rủi ro được tái định giá thay vì bị tháo chạy. Nói cách khác, Options Open Interest hiện tại đóng vai trò ổn định thị trường, hạn chế các cú sốc biến động cực đoan, thay vì khuếch đại dao động giá như trong các pha hưng phấn.

Ở góc độ cấu trúc, đây là trạng thái điển hình của thị trường trưởng thành, nơi biến động được quản trị thông qua quyền chọn thay vì bị đẩy lên bởi đòn bẩy futures. Trong môi trường như vậy, các cú dịch chuyển giá trong tương lai nhiều khả năng sẽ cần sự cải thiện đồng thời của spot demand và volatility kỳ vọng, thay vì chỉ dựa vào động lực cơ học từ phái sinh.

Đánh giá và kết luận

Bước sang đầu năm 2026, các chỉ số on-chain và dữ liệu thị trường phái sinh cho thấy Bitcoin đã chính thức rời khỏi giai đoạn phân phối mạnh cuối năm 2025 để bước vào một pha chuyển tiếp mang tính tái cân bằng cấu trúc, thay vì suy yếu chu kỳ. Dòng vốn và hành vi thị trường hiện tại phản ánh sự ổn định dần của áp lực bán, song song với sự cải thiện có chọn lọc ở phía cầu, đặc biệt trong thị trường giao ngay.

Trên phương diện cung, hoạt động phân phối của nhóm nhà đầu tư dài hạn (Long-Term Holders) đã giảm tốc rõ rệt so với giai đoạn cao điểm Q3–Q4/2025. Tổng nguồn cung do LTH nắm giữ vẫn đang xu hướng giảm, tuy nhiên tốc độ suy giảm đã chậm lại đáng kể, xác nhận rằng phần lớn nguồn cung mang tính cấu trúc đã được hấp thụ bởi thị trường.

Dòng tiền tổ chức trên bảng cân đối (balance-sheet flows) đã hoàn tất quá trình “reset”. Sau nhiều tháng ghi nhận dòng tiền rút ròng mạnh từ ETF giao ngay, doanh nghiệp và một số thực thể chủ quyền, dữ liệu gần đây cho thấy các dòng chảy này đã đi vào trạng thái ổn định. Đáng chú ý, ETF giao ngay là nhóm đầu tiên đảo chiều trở lại dương, tái khẳng định vai trò là người mua cận biên quan trọng trong các pha mở rộng trước đây.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng đợt hồi phục gần đây lên khu vực 96.000 USD không được dẫn dắt bởi cầu giao ngay mang tính hữu cơ trên diện rộng, mà chủ yếu xuất phát từ các yếu tố cơ học trong thị trường phái sinh. Thanh khoản futures vẫn ở mức thấp, khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai chưa phục hồi về mặt bằng trung bình lịch sử, trong khi mức độ triển khai đòn bẩy tiếp tục bị kìm hãm.

Thị trường quyền chọn củng cố thêm luận điểm này. Rủi ro biến động hiện chủ yếu được định giá ở các kỳ hạn ngắn, trong khi implied volatility ở trung và dài hạn vẫn duy trì ổn định. Điều này cho thấy rủi ro không bị giải phóng hoàn toàn, mà đang được trì hoãn và tái phân bổ theo thời gian, phản ánh tâm lý phòng hộ chiến thuật thay vì né tránh rủi ro mang tính cấu trúc.

Nhìn về quý I/2026, tổng hòa các chỉ số on-chain và phái sinh cho thấy bối cảnh nền tảng của Bitcoin đang trở nên ngày càng mang tính xây dựng. Áp lực bán đã giảm rõ rệt, rủi ro biến động được kiểm soát thay vì bùng nổ, và thị trường đang ở trạng thái mà chỉ cần những dòng vốn vừa phải cũng có thể tạo ra phản ứng giá lớn do cấu trúc thanh khoản mỏng.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin được trình bày trong bài viết này là nhận định cá nhân của tác giả trong lĩnh vực tiền mã hóa. Đây hoàn toàn không phải là lời khuyên tài chính hay đầu tư. Mọi quyết định đầu tư đều nên dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng danh mục cá nhân và mức độ chấp nhận rủi ro của bạn. Quan điểm trong bài viết không đại diện cho lập trường chính thức của nền tảng. Chúng tôi khuyến nghị người đọc tự nghiên cứu và tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào.

API & Data : Glassnode

Tổng hợp và phân tích bởi HCCVenture

Tham gia tổ chức HCCVenture tại đây : https://link3.to/holdcoincventure