Phân tích on-chain tuần 2/2026 : Ethereum sau đợt Hard Fork Fusaka

Tóm tắt thị trường

Bước sang năm 2026, Ethereum đang khẳng định vị thế là "trụ cột tài chính số" với đà tăng trưởng bùng nổ cả về giá trị lẫn hạ tầng kỹ thuật. Tính đến giữa tháng 1, ETH liên tục duy trì sắc xanh quanh mốc 3.300 USD, được thúc đẩy bởi dòng vốn khổng lồ từ các quỹ ETF giao ngay và làn sóng tích lũy kỷ lục của các định chế tài chính lớn.

Tổng số ETH được mang đi staking đã đạt mức cao kỷ lục mọi thời đại là 35,9 triệu ETH (chiếm gần 30% tổng cung). Hàng đợi để trở thành người xác thực (validator) hiện đang quá tải với hơn 2,5 triệu ETH đang chờ, khiến thời gian kích hoạt kéo dài từ 40 đến 43 ngày.

Công ty BitMine Immersion Technologies đã thực hiện một chiến dịch tích lũy gây chấn động khi nắm giữ hơn 4,17 triệu ETH (khoảng 3,45% tổng cung lưu hành). Chỉ trong 8 ngày đầu tháng 1, họ đã đưa thêm 590.000 ETH vào staking để gia tăng lợi nhuận.

Các quỹ Ethereum ETF giao ngay tại Hoa Kỳ ghi nhận dòng vốn vào ròng (inflow) cực lớn, riêng ngày 15/1 đạt 175 triệu USD, dẫn đầu bởi quỹ iShares Ethereum Trust (ETHA) của BlackRock.

Phân tích các chỉ số onchain

Fusaka, tên gọi của Ethereum kết hợp giữa "Fulu" (lớp đồng thuận) và "Osaka" (lớp thực thi, gợi nhớ đến cơ quan quản lý của Devcon 2025), đã chính thức chuyển sang mạng chính với hiệu suất đáng kinh ngạc. Các trình xác thực, chiếm hơn 99% lượng ETH được đặt cọc (32 triệu token), đã đồng bộ hóa trong vòng chưa đầy 15 phút, chứng minh khả năng kiểm thử nghiêm ngặt trên mạng thử nghiệm Holesky (ngày 1 tháng 10), Sepolia (ngày 14 tháng 10) và Hoodi (ngày 28 tháng 10).

Điểm nổi bật của bản nâng cấp, PeerDAS, cho phép các trình xác thực lấy mẫu dữ liệu theo "lát cắt" thay vì toàn bộ khối dữ liệu, giảm yêu cầu băng thông xuống 8 lần và cho phép các nền tảng tổng hợp như Arbitrum và Optimism xử lý khối lượng giao dịch tăng theo cấp số nhân với phí dưới 0,01 đô la. Các EIP cốt lõi đã được triển khai:

• EIP-7623 (PeerDAS): Mở rộng dung lượng khối dữ liệu từ 6 lên 16 mỗi khối, tăng thông lượng L2 lên 8 lần và giảm chi phí 50% - chìa khóa cho tham vọng đạt được hơn 31.000 TPS.

• Cây Verkle: Thay thế cây Merkle bằng các cam kết vector, giảm dung lượng lưu trữ của node xuống 10 lần, còn 100GB, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân quyền cho các nhà điều hành tại nhà.

• EIP-7935 (Tăng giới hạn Gas): Mặc định là 60 triệu gas mỗi khối (tăng từ 45 triệu kể từ năm 2021), tăng dung lượng 33%, hỗ trợ 20-40 TPS trên L1.

Sau khi được kích hoạt, các nhánh nhỏ (Chỉ tham số Blob, BPO) vào ngày 9 tháng 12 và ngày 7 tháng 1 sẽ dần dần tăng mục tiêu blob lên 21, đảm bảo khả năng mở rộng dần dần mà không bị quá tải.

Ethereum bước sang năm 2025 trong trạng thái tăng trưởng chu kỳ nhưng suy giảm động lượng tương đối so với Bitcoin, phản ánh rõ quá trình tái định giá vai trò của ETH trong hệ sinh thái crypto trưởng thành. Tính đến đầu 2025, ETH đã tăng khoảng +350% đến +400% so với đáy chu kỳ 2022 (~$880–$1,000), thấp hơn đáng kể so với:

• Chu kỳ 2018–2022: tăng xấp xỉ +4,500%

• Chu kỳ Genesis–2018: tăng trên +100,000%

Sự chênh lệch này không phải dấu hiệu suy yếu đơn thuần, mà phản ánh giai đoạn chuyển tiếp cấu trúc: từ một tài sản tăng trưởng theo câu chuyện công nghệ sang một tài sản hạ tầng tài chính – kinh tế số, nơi tốc độ tăng giá giảm dần nhưng tính bền vững tăng lên.

Cuối 2024 – đầu 2025 giá hình thành đỉnh thấp hơn tương đối so với quỹ đạo lịch sử nếu chuẩn hóa theo % tăng từ đáy, tốc độ tăng trưởng lại bị nén, phản ánh mạnh quy mô vốn hóa lớn hơn, dòng vốn phân bổ đa dạng sang L2, restaking, AI-chain và ETH không còn là “beta cao” nhất trong hệ sinh thái.

Trên 25–27% tổng cung ETH đang được stake, làm giảm áp lực bán ngắn hạn. Tuy nhiên, cơ chế liquid staking & restaking khiến ETH không còn bị khóa cứng, làm giảm hiệu ứng “supply shock”từng kỳ vọng sau The Merge. Phần lớn nguồn cung ETH vẫn đang ở trạng thái lãi chưa thực hiện, nhưng biên lợi nhuận không quá cao như các chu kỳ trước → áp lực chốt lời mang tính phân bổ theo thời gian, không bùng nổ.

Monthly Returns phản ánh rất rõ quá trình chuyển dịch cấu trúc lợi suất của ETH trong hơn một thập kỷ qua. Nếu giai đoạn 2016–2018 và 2020–2021 được đặc trưng bởi các tháng tăng trưởng cực đoan (+50%, +70%, thậm chí >+100%), thì chu kỳ hiện tại (2022–2025) cho thấy lợi suất tháng của ETH đã bị nén mạnh, cả ở chiều tăng lẫn chiều giảm.

Tính đến đầu năm 2025, ETH giao dịch quanh vùng $3,000–$3,500, cao hơn khoảng 3.5–4 lần so với đáy chu kỳ 2022 (~$880–$1,000). Tuy nhiên, cấu trúc lợi suất tháng cho thấy thị trường Ethereum không còn vận động theo mô hình bùng nổ – sụp đổ, mà đang tiến dần về một tài sản tài chính trưởng thành hơn, với phân phối lợi nhuận hẹp và ổn định hơn.

Biểu đồ cho thấy các “cột lợi suất” vượt xa các ngưỡng +50% xuất hiện dày đặc, đặc biệt trong pha tăng 2017. Đây là đặc trưng của tài sản công nghệ non trẻ, nơi giá bị dẫn dắt bởi kỳ vọng hơn là dòng tiền thực. Đây là giai đoạn ETH đạt đỉnh lịch sử về độ biến động lợi suất, trước khi bước sang pha điều chỉnh cấu trúc sau năm 2022.

Trong bối cảnh hiện tại, ETH không còn phù hợp với kỳ vọng tăng trưởng theo cấp số nhân, nhưng lại đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc tài chính on-chain toàn cầu. Lợi nhuận từ ETH trong chu kỳ này sẽ đến từ thời gian, dòng tiền và tăng trưởng hệ sinh thái, thay vì những cú tăng giá cực đoan theo tháng.

Proof-of-Stake Net Inflation Rate phản ánh một trong những thay đổi mang tính cấu trúc sâu sắc nhất trong lịch sử tài chính tiền mã hóa khẳng định Ethereum đã hoàn tất quá trình chuyển đổi từ một tài sản lạm phát cố định sang một hệ thống tiền tệ điều tiết theo hoạt động kinh tế on-chain.

Kể từ The Merge (09/2022), Ethereum không còn được định nghĩa bởi tốc độ phát hành danh nghĩa, mà bởi chênh lệch động giữa phát hành staking (issuance) và cơ chế đốt phí EIP-1559. Đến đầu năm 2025, dữ liệu cho thấy tốc độ tăng trưởng nguồn cung ròng của ETH dao động quanh mức 0%, với nhiều giai đoạn âm, xác lập vị thế Ethereum như một tài sản bán-khan hiếm (semi-deflationary).

Xuyên suốt quá trình phát triển, Ethereum đã trải qua nhiều giai đoạn cập nhật quan trọng :

1/ Giai đoạn Proof-of-Work (2015–2022) - Lạm phát cao, không linh hoạt

• Tốc độ phát hành ETH thường xuyên ở mức 4–5%/năm

• Không tồn tại cơ chế điều tiết cung theo nhu cầu

• Lạm phát ETH mang tính “cứng”, tương tự hàng hóa khai thác

2/ The Merge và EIP-1559 - Điểm bẻ gãy lịch sử

• Issuance giảm ~88–90%

• ETH chuyển sang Proof-of-Stake

• Phí giao dịch bị đốt thông qua EIP-1559

Proof-of-Stake Net Inflation Rate xác nhận rằng Ethereum đã hoàn tất quá trình tiến hóa từ một tài sản lạm phát cao sang một hệ thống tiền tệ tự điều tiết, linh hoạt và bền vững. Việc lạm phát ròng tiệm cận 0% không phải là tín hiệu suy yếu, mà là trạng thái tối ưu của một mạng lưới trưởng thành, nơi cung tiền phản ánh chính xác nhu cầu kinh tế thực.

Ethereum là blockchain duy nhất trong nhóm tài sản vốn hóa lớn đã trải qua quá trình “giảm phát cấu trúc” thông qua thay đổi cơ chế phát hành, chứ không phải thông qua cú sốc cầu ngắn hạn.

Từ giai đoạn Proof-of-Work (PoW) với issuance cao và cứng nhắc, Ethereum đã chuyển sang Proof-of-Stake (PoS) với issuance tối thiểu, linh hoạt và phụ thuộc vào mức độ tham gia staking, đồng thời kết hợp với cơ chế đốt phí EIP-1559. Kết quả là đến giai đoạn 2023–2025, issuance danh nghĩa của ETH đã giảm hơn 85–90% so với đỉnh lịch sử, đưa Ethereum vào một trạng thái tiền tệ hoàn toàn mới.

Giai đoạn 2023–đầu 2025 khi Issuance ổn định ở mức tối thiểu, duy trì quanh 1.700–2.200 ETH/ngày. Tỷ lệ staking đã tiệm cận cân bằng, mặt khác Validator growth chậm lại và mạng lưới bước vào trạng thái trưởng thành. Quan trọng hơn trong nhiều giai đoạn, ETH bị đốt (burn) vượt issuance, khi hoạt động mạng tăng, Ethereum rơi vào trạng thái giảm phát ròng.

Issuance xác nhận rằng Ethereum đã hoàn tất quá trình tái cấu trúc tiền tệ sâu sắc nhất trong không gian crypto. Việc issuance duy trì ổn định ở mức cực thấp từ 2023 đến nay không phải là hiện tượng chu kỳ, mà là trạng thái cân bằng mới của hệ thống.

Ethereum đang vận hành với tỷ lệ tham gia cực kỳ cao và ổn định trong suốt giai đoạn 2021–2025, bất chấp các chu kỳ biến động giá mạnh, bao gồm cả giai đoạn sụp đổ 2022 và pha điều chỉnh 2024–2025.

Từ 2023 đến cuối 2025, Participation Rate duy trì ổn định trong biên 99% – 99.7% chứng tỏ biến động rất thấp, các cú “rơi” ngắn hạn chỉ mang tính kỹ thuật (client downtime, sự kiện đơn lẻ), không mang tính hệ thống. So với lịch sử, mức hiện tại cao hơn rõ rệt so với đáy ~94% giai đoạn đầu và tiệm cận vùng tối ưu lý thuyết của một mạng PoS quy mô lớn.

Participation Rate cao đồng nghĩa rủi ro bảo mật thấp, chi phí tấn công mạng lưới cực cao và lợi suất staking ổn định và bền. Mặt khác, nếu Validator coi ETH là productive capital, không phải tài sản đầu cơ.

Ethereum Participation Rate xác nhận rằng Ethereum đã bước vào giai đoạn ổn định vận hành ở cấp độ hạ tầng tài chính toàn cầu. Mức độ tham gia gần như tuyệt đối của validator trong suốt nhiều năm liên tiếp, bất chấp biến động giá và chu kỳ thị trường, cho thấy niềm tin vào Ethereum mang tính hệ thống, PoS đã đạt trạng thái cân bằng bền vững và Ethereum không còn là một “thí nghiệm công nghệ”, mà là một nền tảng tài chính đang vận hành thực tế.

Chỉ số ETH 2.0 Total Value Staked phản ánh tổng lượng ETH đang bị khóa trong cơ chế staking của Ethereum. Đây là chỉ số then chốt để đánh giá mức độ cam kết vốn dài hạn, an ninh mạng lưới và mức độ trưởng thành tài chính của Ethereum với tư cách một hệ thống Proof-of-Stake quy mô toàn cầu. Khác với các chỉ số giao dịch ngắn hạn, Total Value Staked mang tính cấu trúc, phản ánh quyết định phân bổ vốn dài hạn của nhà đầu tư, tổ chức, validator và các thực thể tài chính lớn.

Tích lũy cấu trúc và trưởng thành tài chính từ 2024 đến nay, Total Value Staked tăng liên tục từ ~30 triệu lên trên 70 triệu ETH cùng mức độ hiện tại cao gấp hơn 7 lần so với đáy lịch sử. Mặc dù bất chấp các pha điều chỉnh giá mạnh trong năm 2025, Đường Total Value Staked gần như không bị ảnh hưởng bởi biến động giá ngắn hạn trong các nhịp giảm sâu của ETH, staking không suy giảm tương ứng.

Ethereum đã hoàn tất quá trình chuyển đổi từ tài sản công nghệ sang hạ tầng tài chính Proof-of-Stake trưởng thành. Việc tổng lượng ETH stake tăng liên tục, bất chấp chu kỳ giá và các cú sốc thị trường, cho thấy niềm tin vào Ethereum mang tính hệ thống. Dòng vốn tham gia staking mang tính dài hạn, tổ chức hóa. ETH đang trở thành tài sản nền tảng trong hệ sinh thái tài chính số toàn cầu.

Ethereum 4-year Compound Annual Growth Rate (CAGR) đo lường tốc độ tăng trưởng kép hàng năm của giá ETH trong chu kỳ 4 năm trượt, qua đó loại bỏ nhiễu biến động ngắn hạn và phản ánh sức tăng trưởng nền tảng của tài sản theo thời gian.

CAGR tiến về vùng đáy lịch sử chu kỳ vào cuối năm 2025, CAGR ETH giảm về vùng xấp xỉ 0%–20% đây là mức thấp nhất kể từ khi ETH bước vào chu kỳ tăng trưởng toàn cầu. Giá trị hiện tại là hệ quả của Chu kỳ 2021 bị đưa vào mẫu tính CAGR và hiệu ứng base effect. CAGR thấp tại vùng đáy chu kỳ thường xuất hiện trước giai đoạn tái tăng trưởng dài hạn, khi tài sản bước sang pha tích lũy.

Ethereum đã chuyển từ giai đoạn tăng trưởng bùng nổ sang giai đoạn tăng trưởng trưởng thành, ổn định và có thể dự đoán hơn. ETH không mất động lực tăng trưởng mà đang chuẩn bị nền tảng cho chu kỳ CAGR mới, với biên độ thấp hơn nhưng bền vững hơn. Trong lịch sử tài sản toàn cầu, chỉ những hệ thống tài chính thực sự trưởng thành mới trải qua pha “CAGR compression” trước khi bước vào chu kỳ định giá mới ở tầm cao hơn.

Đánh giá và kết luận

Bước sang tuần đầu tiên của năm 2026, Ethereum không còn vận động như một tài sản công nghệ tăng trưởng cao theo chu kỳ đầu cơ, mà đang thể hiện rõ vai trò của một hạ tầng tài chính số mang tính hệ thống. Giá ETH duy trì ổn định quanh vùng 3.200–3.300 USD, phản ánh trạng thái cân bằng mới giữa cung – cầu trong bối cảnh nguồn cung lưu hành tiếp tục bị khóa mạnh, còn nhu cầu đến từ các định chế tài chính duy trì ở mức cao và có tính bền vững.

Khác với các chu kỳ trước, động lực thị trường trong giai đoạn này không đến từ dòng tiền bán lẻ hay đòn bẩy phái sinh, mà chủ yếu được dẫn dắt bởi ETF giao ngay, staking quy mô lớn và hoạt động tích lũy mang tính chiến lược của doanh nghiệp. Ethereum đang bước vào một pha thị trường mà giá phản ánh cấu trúc tài chính, thay vì kỳ vọng đầu cơ.

Ethereum đang hoàn tất quá trình chuyển hóa quan trọng nhất kể từ khi chuyển sang Proof-of-Stake: trở thành trụ cột tài chính số mang tính hạ tầng. Giá ETH hiện tại không phản ánh sự thiếu động lực, mà phản ánh sự tái định vị của thị trường, nơi giá trị được xây dựng thông qua:

• Dòng tiền staking

• Mức độ khóa cung

• Vai trò trung tâm trong hệ sinh thái tài chính phi tập trung và tài sản số hóa

Trong bối cảnh này, các nhịp điều chỉnh ngắn hạn – nếu xảy ra – mang tính kỹ thuật và thanh khoản, không làm thay đổi cấu trúc xu hướng dài hạn. Ethereum đang tiến vào giai đoạn mà định giá sẽ ngày càng gắn với vai trò kinh tế thực, thay vì các câu chuyện tăng trưởng mang tính đầu cơ.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin được trình bày trong bài viết này là nhận định cá nhân của tác giả trong lĩnh vực tiền mã hóa. Đây hoàn toàn không phải là lời khuyên tài chính hay đầu tư. Mọi quyết định đầu tư đều nên dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng danh mục cá nhân và mức độ chấp nhận rủi ro của bạn. Quan điểm trong bài viết không đại diện cho lập trường chính thức của nền tảng. Chúng tôi khuyến nghị người đọc tự nghiên cứu và tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào.

API & Data : Glassnode

Tổng hợp và phân tích bởi WHAT Exchange và HCCVenture

Tham gia tổ chức HCCVenture tại đây : https://link3.to/holdcoincventure